Hoogtevrees overwinnen? Zo kom je over je extreme angst heen

26 juni 2023

Wat is angst?

Hoogtevrees overwinnen? Laten we ons eerst verdiepen in het fenomeen ‘angst’. Angst is een normale menselijke emotie die ons waarschuwt voor gevaar en ons helpt te overleven. ‘Normale angst’ is een natuurlijke reactie op bedreigende situaties. Echter, wanneer angst ongecontroleerd en overdreven wordt, kan het ons dagelijks leven beïnvloeden en zelfs tot fobieën leiden. In dit artikel verkennen we de psychologie achter angst en fobieën, analyseren we de mogelijke oorzaken en bespreken we enkele strategieën om deze angsten te overwinnen.

De basis van angst

Angst heeft zijn wortels in onze evolutionaire geschiedenis en is gekoppeld aan ons overlevingsinstinct. Angst activeert het ‘vecht-of-vlucht’-mechanisme, waarbij ons lichaam reageert op bedreigende situaties door zich letterlijk voor te bereiden om te vechten of te vluchten. Dit komt door de afgifte van stresshormonen zoals adrenaline en cortisol, die onze hartslag verhogen, de ademhaling versnellen en de spieren aanspannen.

Het vecht-of-vlucht mechanisme bij angst

Angst is een natuurlijke reactie van ons lichaam op een waargenomen bedreiging. Wanneer we geconfronteerd worden met een angstige situatie, activeert ons lichaam het “vecht-of-vlucht”-mechanisme als onderdeel van ons overlevingsinstinct. Deze reactie wordt gereguleerd door het autonome zenuwstelsel.

Bij het ervaren van angst wordt het sympathische zenuwstelsel geactiveerd, wat leidt tot fysieke veranderingen in ons lichaam. Dit omvat onder andere een verhoogde hartslag, versnelde ademhaling, verhoogde bloeddruk en spierspanning. Deze fysiologische reacties bereiden ons lichaam voor om snel te reageren op een bedreiging, of het nu gaat om vechten of vluchten.

De lichamelijke symptomen van angst

De gevolgen van angst op ons lichaam kunnen zowel kortdurend als langdurig zijn. Kortdurende angstreacties zijn nuttig in situaties waarin snelle actie vereist is. Ze helpen ons om alert te blijven en ons aan te passen aan de omgeving. Echter, wanneer angst chronisch wordt of buitenproportioneel is in verhouding tot de werkelijke bedreiging, kan het leiden tot negatieve effecten op zowel fysiek als mentaal welzijn.

De mentale symptomen van angst

Op mentaal gebied kan angst leiden tot constante zorgen, prikkelbaarheid, concentratieproblemen en stemmingsstoornissen zoals angststoornissen en depressie. Het kan ook invloed hebben op ons gedrag, waarbij we geneigd kunnen zijn situaties te vermijden die angst veroorzaken, wat ons dagelijks functioneren en onze levenskwaliteit kan beïnvloeden.

De gecombineerde symptomen van angst

Langdurige blootstelling aan angst kan dus leiden tot lichamelijke en mentale kwalen als overmatige stress en belasting van het lichaam. Dit gaat bijvoorbeeld gepaard met symptomen zoals vermoeidheid, slapeloosheid, spijsverteringsproblemen, spierspanning en hoofdpijn. Bovendien is er de kans dat de angst de immuunfunctie verzwakt en het risico op het ontwikkelen van chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, verhoogt.

Het begrijpen van hoe angst werkt in ons lichaam en de gevolgen daarvan is een goed idee, omdat het ons helpt te erkennen wanneer angst een problematisch niveau bereikt en vervolgens professionele hulp te zoeken. Verschillende therapieën en technieken, zoals cognitieve gedragstherapie, ontspanningsoefeningen en stressmanagement, kunnen worden toegepast om angst te verminderen en gezonde copingmechanismen te ontwikkelen.

De rol van de amygdala bij angsten

De amygdala, een deel van de hersenen, speelt een cruciale rol bij angst. De amygdala fungeert als een soort alarmcentrum en stuurt signalen uit wanneer het gevaar detecteert. Bij de meeste mensen met angststoornissen lijkt de amygdala echter overactief te zijn, waardoor zelfs onschadelijke situaties als bedreigend worden ervaren.

Angsten en fobieën?

Angst en fobieën zijn beide emoties die verband houden met dreiging en gevaar, maar er is een belangrijk verschil tussen beide. Angst is een natuurlijke reactie op een bedreigende situatie, terwijl een fobie een specifieke en intense angst is voor een object, een situatie of een activiteit die eigenlijk niet echt gevaarlijk is.

Angst in de psychologie

Psychologisch gezien is angst een reactie die ons voorbereidt op mogelijke gevaren en ons helpt te overleven. Het is een normale en gezonde emotie die iedereen kan ervaren. Angst kan optreden in verschillende situaties, zoals het gevoel hebben vast te zitten in een menigte of het ervaren van faalangst voor een belangrijke presentatie. Hoewel angst soms ongemakkelijk is, verdwijnt het meestal zodra de dreiging voorbij is.

Fobieën in de psychologie

Fobieën daarentegen zijn extreme en onredelijke angsten voor specifieke dingen of situaties die als niet-bedreigend worden beschouwd. Een fobie veroorzaakt intense angst en kan het dagelijks leven ernstig beïnvloeden als het controle krijgen over de fobie niet lukt. Bijvoorbeeld, iemand met een spinnenfobie kan extreme paniek en angst ervaren bij het zien van een kleine spin, zelfs als ze weten dat de spin geen werkelijke bedreiging vormt. Het essentiële kenmerk van een fobie is dus de overmatige en oncontroleerbare angst die wordt geassocieerd met het specifieke object of de specifieke situatie, wat kan leiden tot vermijdingsgedrag om de angst te vermijden.

Wat veroorzaakt hoogtevrees?

Hoogtevrees, ook wel acrofobie genoemd, is een specifieke fobie die wordt gekenmerkt door een intense angst voor hoogtes. Psychologisch gezien is hoogtevrees een echte fobie die verschillende oorzaken kan hebben, waaronder aangeleerd gedrag, cognitieve factoren en evolutionaire overlevingsmechanismen.

Een mogelijke oorzaak van hoogtevrees is aangeleerd gedrag. Mensen kunnen hoogtevrees ontwikkelen door negatieve ervaringen in het verleden, zoals een traumatische val of het getuige zijn van een ongeval op grote hoogte of een hoog gebouw. Deze negatieve ervaringen kunnen leiden tot de vorming van sterke associaties tussen hoogtes en angst, waardoor hoogtevrees ontstaat.

Soorten hoogtevrees

Er zijn twee verschillende soorten hoogtevrees. Bij optische hoogtevrees ervaar je angst wanneer je van een hoogte kijkt en je lichaam voelt dat je in gevaar bent en weg moet. Bij cognitieve hoogtevrees heb je angst bij de gedachte dat je kan vallen, struikelen of springen.

Symptomen van hoogtevrees

Cognitieve factoren spelen ook een rol bij hoogtevrees. Mensen met hoogtevrees hebben vaak negatieve gedachten en overtuigingen over hoogtes, zoals het idee dat ze zullen vallen of de controle zullen verliezen. Deze gedachten versterken de angst en vergroten de perceptie van het gevaar. Bovendien draagt de verwachting van angst zelf ook bij aan het in stand houden van hoogtevrees, aangezien de persoon anticipeert op een negatieve emotionele reactie bij blootstelling aan hoogtes.

Evolutionair gezien is het principe van zelfbehoud een goede verklaring voor hoogtevrees. Hoogtes brengen intrinsieke fysieke risico’s met zich mee, zoals het vallen en mogelijk ernstig letsel oplopen. Mensen met een aangeboren gevoeligheid voor hoogtevrees kunnen een evolutionair voordeel hebben gehad, omdat ze voorzichtiger waren bij het omgaan met potentieel gevaarlijke situaties op grote hoogte, waardoor ze veilig bleven.

Last van hoogtevrees? Leer zelf beter omgaan met je angst en kom van hoogtevrees af

De Fast Phobia Cure is een specifieke techniek binnen Neurolinguïstisch Programmeren (NLP) die is ontworpen om fobieën snel en effectief te verminderen of zelfs volledig te elimineren. Deze techniek maakt gebruik van verschillende NLP-principes om de manier waarop we onze fobieën ervaren en verwerken te veranderen. We leren je deze techniek in onze NLP Practitioner opleiding. Zo werkt de Fast Phobia Cure:

1. Verandering van interne representatie

Een fobie wordt vaak geassocieerd met een specifieke interne representatie, zoals een beeld, geluid of gevoel, dat automatisch angst en paniek opwekt. Met behulp van de Fast Phobia Cure wordt de persoon geleid om deze interne representatie te veranderen. Dit wordt bereikt door de specifieke representatie te vervagen, te vervormen of te veranderen in iets wat minder bedreigend of angstaanjagend is. Dit helpt om de negatieve associatie met de fobie te doorbreken.

2. Verandering van onderliggende overtuigingen:

Naast het aanpakken van de interne representatie, richt de Fast Phobia Cure zich ook op het identificeren en veranderen van beperkende overtuigingen die de fobie in stand houden. Dit omvat het identificeren en uitdagen van irrationele overtuigingen, zoals “Ik ben machteloos tegenover mijn fobie” of “De fobie zal me altijd overwinnen.” Door deze beperkende overtuigingen te herstructureren en te vervangen door positievere en realistischere overtuigingen, kan de persoon een nieuw, empowering perspectief aannemen ten opzichte van de fobie.

3. Veranderen van de emotionele reactie

De Fast Phobia Cure richt zich ook op het veranderen van de emotionele reactie die geassocieerd is met de fobie. Dit wordt gedaan door de persoon te begeleiden bij het oproepen van een ontspannen en kalme gemoedstoestand terwijl ze zich blootstellen aan de fobische stimulus. Door deze nieuwe emotionele reactie te verankeren, vermindert de persoon de angstgevoelens en ontwikkelt zich een gevoel van controle en kalmte bij het confronteren van de fobie.

De Fast Phobia Cure is slechts een van de vele technieken binnen NLP die gebruikt kunnen worden om fobieën aan te pakken, en het kan nuttig zijn om deze te combineren met andere therapieën voor een uitgebreidere aanpak van het overwinnen van fobieën.

Tips en oplossingen bij hoogtevrees

Laten we terugkomen op de hoogtevrees. Drie tips met strategieën die NLP biedt om over hoogtevrees (angst voor hoogtes) heen te komen:

1. Verandering van interne representaties bij hoogtevrees

Een belangrijk aspect van NLP is het verkennen en wijzigen van onze interne representaties. Hoogtevrees wordt vaak gevoed door negatieve interne beelden en gedachten over hoogtes. Met behulp van NLP-technieken zoals visualisatie is het mogelijk om deze interne beelden te herkaderen. Bijvoorbeeld, door zichzelf voor te stellen dat ze ontspannen en zelfverzekerd zijn, op grote hoogtes, kunnen ze dankzij deze gedachte nieuwe positieve associaties creëren. Door herhaalde blootstelling aan deze nieuwe mentale beelden kan de angstreactie daadwerkelijk geleidelijk verminderen.

2. Ankeren van positieve gemoedstoestanden

NLP maakt gebruik van het concept van ankers, waarbij een specifieke stimulus wordt gekoppeld aan een gewenste gemoedstoestand. Door het creëren van een anker, zoals het indrukken van een specifieke plek op het lichaam of het luisteren naar een bepaald geluid, kan men een positieve gemoedstoestand oproepen wanneer dat nodig is. Bij hoogtevrees creëert men bijvoorbeeld een anker dat verbonden is met een gevoel van kalmte en ontspanning. Wanneer de angstgevoelens opkomen, helpt het activeren van het anker om een meer ontspannen gemoedstoestand te ervaren en niet in paniek te raken.

3. Herkaderen van beperkende overtuigingen

NLP richt zich ook op het herkaderen van beperkende overtuigingen die ons tegenhouden. Hoogtevrees gaat vaak gepaard met negatieve overtuigingen, zoals “Ik zal vallen” of “Ik heb geen controle.” Met behulp van NLP kan men deze overtuigingen onderzoeken en uitdagen. Door bewust alternatieve perspectieven en positieve overtuigingen te cultiveren, zoals “Ik beheers mijn angst” of “Ik ben veilig en in controle”, kan men een mentale verschuiving maken die de angstgevoelens vermindert en het zelfvertrouwen vergroot.

Het is belangrijk op te merken dat de effectiviteit van NLP kan variëren tussen individuen en dat het raadzaam is om een gekwalificeerde NLP-beoefenaar te raadplegen voor begeleiding. Hoogtevrees is, net als andere specifieke fobieën, een complexe aandoening, daarom is het nuttig om NLP-technieken te combineren met andere therapieën, zoals cognitieve gedragstherapie, voor een uitgebreidere aanpak van het overwinnen van hoogtevrees.

Oefen om hoogtevrees te overwinnen

Omdat angst een aangeleerde reactie is die verandering en herconditionering vereist, is het essentieel om te oefenen bij het overwinnen van hoogtevrees. Hoogtevrees is vaak het gevolg van negatieve associaties en beperkende overtuigingen die in de loop van de tijd zijn opgebouwd. Om deze patronen te doorbreken, is herhaling en blootstelling aan hoogtes nodig. Door herhaaldelijk blootgesteld te worden aan hoogtes in een gecontroleerde en veilige omgeving, kunnen individuen hun angstrespons geleidelijk verminderen en nieuwe positieve associaties creëren om zo hun hoogtevrees onder controle te krijgen.

Overwin hoogtevrees met een manier die werkt voor jou

Het is ook belangrijk om te begrijpen dat er geen magische pil bestaat voor het overwinnen van hoogtevrees. Hoewel er diverse therapieën en technieken beschikbaar zijn om angst te behandelen, is er geen enkele methode die voor iedereen werkt. Elk individu is uniek en kan verschillende benaderingen nodig hebben om zijn of haar hoogtevrees te overwinnen. Het vergt toewijding, inzet en tijd om de angst geleidelijk aan te verminderen en te overwinnen.

Professionele begeleiding

Het proces van het overwinnen van hoogtevrees is uitdagend en varieert in de tijd die het kost, afhankelijk van de ernst van de angst en andere individuele factoren. Geduld en volharding zijn daarom cruciaal tijdens dit proces. Voor de meeste mensen is het waardevol om professionele begeleiding te zoeken, zoals een therapeut die gespecialiseerd is in het behandelen van fobieën, om ondersteuning en begeleiding te krijgen tijdens de reis naar het overwinnen van hoogtevrees. Zo kom je van hoogtevrees af met hulp van een professional.

Oefening is van belang

Kortom, oefening is van vitaal belang bij het overwinnen van hoogtevrees, omdat het helpt om negatieve associaties te doorbreken en nieuwe positieve ervaringen op te bouwen. Het is belangrijk om te beseffen dat er geen snelle oplossing of magische pil is, en dat het overwinnen van hoogtevrees een individueel proces is dat tijd, inzet en begeleiding vereist. Met de juiste inzet en de juiste ondersteuning kunnen individuen echter hun hoogtevrees overwinnen en vrijer en vol vertrouwen van hoogtes genieten

Oefeningen om hoogtevrees te overwinnen

Zelf kun je ook veel doen om hoogtevrees te overwinnen. Hier zijn vier oefeningen die kunnen helpen bij het overwinnen van hoogtevrees:

1. Geleidelijke blootstelling

Begin met het geleidelijk blootstellen aan hoogtes in een gecontroleerde en veilige omgeving. Bijvoorbeeld, begin met het bekijken van foto’s of video’s van hoogtes en probeer ontspannen te blijven terwijl je dit doet. Vervolgens probeer je om op een lage hoogte te staan, zoals een stevige trap, en langzaam naar hogere hoogtes toe te werken. Herhaal deze oefening regelmatig en neem de tijd om je comfortabel te voelen op elke hoogte voordat je verder gaat.

2. Ademen

Angst kan de ademhaling versnellen en onregelmatig maken, wat de angstgevoelens versterkt. Door bewust te werken aan je ademhaling kalmeer je jezelf tijdens het omgaan met hoogtes. Oefen diepe ademhalingstechnieken, waarbij je langzaam inademt door je neus, je adem even vasthoudt en vervolgens langzaam uitademt door je mond. Dit helpt om je lichaam en geest te ontspannen en de angstreactie en stress te verminderen.

3. De kracht van verbeelding

Gebruik de kracht van je verbeelding om jezelf voor te stellen dat je kalm en ontspannen bent op grote hoogte. Sluit je ogen en creëer een mentaal beeld van een positieve ervaring op een grote hoogte. Visualiseer jezelf als zelfverzekerd en comfortabel, genietend van het uitzicht (met vrienden) zonder angst. Door regelmatig deze visualisaties te herhalen, train je je onderbewuste geest om positieve associaties met hoogtes te ontwikkelen.

4. Bekrachtigen

Herhaal positieve en bekrachtigende zinnen om je mindset te versterken en beperkende gedachten te vervangen. Zeg bijvoorbeeld tegen jezelf: “Ik ben kalm en vol vertrouwen op deze grote hoogte” of “Ik voel me veilig en in controle op deze grote hoogte.” Herhaal deze positieve affirmaties dagelijks, zowel in rustige situaties als tijdens blootstelling aan hoogtes. Dit helpt om positieve overtuigingen te versterken en angstgevoelens veroorzaakt door hoogtevrees te verminderen.

Conclusie

Neurolinguïstisch programmeren (NLP) is geschikt om over hoogtevrees heen te komen vanwege de focus op het begrijpen en veranderen van onze gedachten, overtuigingen en gedragingen. Door het gebruik van verschillende NLP-technieken kunnen individuen met hoogtevrees hun interne representaties herkaderen, positieve gemoedstoestanden verankeren, beperkende overtuigingen herstructureren en een nieuwe, positieve mindset creëren. NLP biedt praktische en effectieve strategieën om angsten en fobieën aan te pakken, waardoor het kan helpen bij het verminderen van angstgevoelens en het vergroten van zelfvertrouwen bij het omgaan met (grote) hoogtes.

20+ reviews over CapitalHEROES

Reviews op Trustpilot

Verrijking training NLP Practitioner

In juli de NLP Practitioner afgerond bij CapitalHEROES. Zorgvuldig uitgezocht en achteraf was/is het een perfecte keuze geweest. Het is een trainingsinstituut waar de trainers zich perfect aanvullen. Ze gaan op een gedreven en zeker professionele manier te werk maar ook met de nodige humor. Het was een mooie reis met mezelf die ik zeker voortzet in de Master en Coach – de opleiding is absoluut aan te raden – eigenlijk gewoon een “must” voor iedereen. Groetjes Arien

Arien Peeters - Lees alle ervaringen