Leerfasen van Maslow

6 oktober 2022

Soms hoor ik (Kevin) verhalen van mensen die me onbedoeld, en vooraleerst onbewust, aangrijpen. Van die verhalen die ik me net iets te levendig voorstel waarbij ik voel en ervaar.

Ik ken een vrouw van eind 50 die in Limburg woont. Ze heeft een hobby. Ze haakt kleden, sjaals en decoratie in haar appartement in het hart van de stad. Ze heeft kinderen, kleinkinderen, vrienden en vriendinnen. Ze werkt hard, ondanks haar gezondheid. Ze is vrijwilligster, ze is attent, ze is hier, ze komt van daar. Ze is gevlucht, uit een minder recente oorlog dan die in Oekraïne. Georgië. Ze stond doodsangst uit. Maar ze is hier. Een vrouw van eind 50, in Limburg. Een verhaal dat mij aangrijpt.

Ze maakt op mij een ontspannen maar ietwat alerte indruk. Een vrouw gebukt onder het Sovjetbeleid die gebroken werd, en zichzelf weer heelde. Een vrouw die het diepste dal eigenhandig heeft verlaten. Een vrouw wiens eerste zorg was de mensen in haar nieuwe wereld te begrijpen. Een vrouw die had geleerd hoe af te rekenen bij de supermarkt, maar het Spaans benauwd kreeg bij de vraag: ‘Heeft u nog lege flessen ingeleverd?’. Een vrouw die vrijwilliger werd terwijl zij niets had. Een vrouw die dankzij haar verleden, de toekomst heeft kunnen bouwen. Een vrouw op handen gedragen door ieder ander, maar niet door zichzelf.

Het zijn maar wat gedachten die ik heb bij het kijken naar die vrouw. Ik ken haar inmiddels goed. Ze is ondeugend. Ze is grappig. Ze is gereserveerd en ze is vooral erg belangrijk voor ons geworden.

Ken je dat? Van die verhalen die je pakken en die je niet meer kunt loslaten?

Twijfel is nét niet weten

Hoe meer ik lijk te weten over menselijk gedrag, over gedachten, hoe het brein werkt, communicatie en wat al niet meer, hoe minder ik weet te begrijpen. Nu zou ik me niet willen wagen aan een vergelijking tussen Socrates en mezelf maar Socrates zei al eens: “Hoe meer ik weet, des te meer ben ik mij bewust van hoe weinig ik weet”. Voor mij dekt dat nogal de lading.

Ik ben er dus achter gekomen dat ik het geweldig vind om niet te weten. Want wanneer je niet weet, staan alle seinen der twijfel op groen. En wanneer je twijfelt, en dus niet weet, blijft alles mogelijk. Wanneer je uitgaat van dit concept, kom je ontegenzeggelijk uit bij René Descartes. De cartesiaanse twijfel of methodische twijfel is in de filosofie van René Descartes een manier van zoeken naar zekerheid door systematisch aan alles te twijfelen. Soms zijn feiten niets meer of minder dan twijfelachtigheden waaraan op een zeker moment of in een zeker mate niet wordt getwijfeld. Maar zeker weten doe ik dat niet.

En zo is het ook met het leren van iets nieuws. Alleen…. wanneer je niet weet dat je iets niet weet, hoe gemotiveerd ben jij dan om dit te leren?

Abraham Maslow

In 1943 schreef Abraham Maslow over motivatie. Hij beschreef de universele menselijke behoeftes en ontdekte dat daar voor veel mensen een bepaalde hiërarchie in zat. Volgens deze theorie zou de mens pas streven naar de vervulling van behoeftes nadat er op een lager niveau een behoeftes zijn vervuld. Maslow heeft dit nooit echt bedoeld als wetenschap maar meer als een concept van hoe mensen gemotiveerd zijn om te ontwikkelen.

Ik weet niet dat ik het niet weet

Nog veel interessanter is het concept van hoe leren werkt. Wanneer je niet weet wat je niet weet ben je je nog niet bewust dat iets anders kan. Soms is het hartstikke comfortabel om dit niet te weten. Dat betekent dat je niet hoeft te veranderen. Maar.. soms is dat wat je doet niet heel effectief. Je bent je dan niet bewust van het feit dat je iets kunt leren. Dat wat je kunt leren kun je nog niet. Maslow noemt deze fase onbewust onbekwaam.

Ik weet dat ik het niet weet

Stel dat je voor het eerst schoenen met veters krijgt. Tot dan toe heb je alleen slippers gedragen. Je trekt de schoenen aan en gaat op pad. Als snel zul jij je bewust worden van het feit dat de schoenen niet lekker zitten. Misschien kom je wel iemand tegen die tegen je zegt: ‘Moet jij je veters niet strikken?’. Ineens ben je bewust geworden van iets. Je knielt, pakt de veters en .. ja, wat doe je nu eigenlijk? Je hebt nooit geleerd je veters te strikken. Je ben je nu heel erg bewust van het feit dat je onbekwaam bent. De tweede fase.

Ik weet het

Vroeger had ik een toets voor mijn veterstrikdiploma. Met twee stukken stof moest ik vijf keer een strik knopen. Ik had thuis geoefend, met mijn moeder, steeds opnieuw. Op een gegeven moment lukte het. Ik moest mijn gedachten daar wel bij houden. Ik was me heel bewust van het feit dat het lukt. Ik was bewust bekwaam geworden.

Ik weet het maar dat wist ik niet

De laatste fase is wanneer je iets tot een automatisme hebt gemaakt en daar niet meer over na hoeft te denken. Je bent dan onbewust bekwaam. Veel mensen zijn onbewust bekwaam, en hebben dat dus niet in de gaten. Maar wanneer je weet hoe leren echt werkt kunt je daar geweldig op inspelen.

De leerfasen van Maslow

Bij het aanleren van een nieuwe vaardigheid, competentie, kennis of nieuw gedrag doorloop je altijd 4 stappen. Het model met deze 4 stappen kent veel verschillende benamingen, zoals leercirkel van Maslow, leercurve van Maslow en bewustwordingsmodel.

  • Onbewust onbekwaam
  • Bewust onbekwaam
  • Bewust bekwaam
  • Onbewust bekwaam

Dus? Weet jij het écht zeker?

Laten we wat meer twijfelen over wat we denken te weten. En laten we vooral veel meer weten dat twijfel de beste manier is om te gaan weten. Dat is een feit.

Soms hoor ik verhalen van mensen die me onbedoeld en eerst onbewust aangrijpen. Die me laten twijfelen aan het weten. Van die verhalen die ik me net iets te levendig voorstel waarbij ik voel en ervaar. Die me laten weten dat ik aan alles moet en zal blijven twijfelen.

20+ reviews over CapitalHEROES

Reviews op Trustpilot

Verrijking training NLP Practitioner

In juli de NLP Practitioner afgerond bij CapitalHEROES. Zorgvuldig uitgezocht en achteraf was/is het een perfecte keuze geweest. Het is een trainingsinstituut waar de trainers zich perfect aanvullen. Ze gaan op een gedreven en zeker professionele manier te werk maar ook met de nodige humor. Het was een mooie reis met mezelf die ik zeker voortzet in de Master en Coach – de opleiding is absoluut aan te raden – eigenlijk gewoon een “must” voor iedereen. Groetjes Arien

Arien Peeters - Lees alle ervaringen