Zie jij de werkelijkheid… of alleen jouw versie ervan?
Vanmorgen liep ik door het bos. Het voorjaarszonnetje op mijn gezicht, krokussen die al enthousiast hun kop boven de grond uitsteken en die geur van lente die ineens weer in de lucht hangt.
Milton Erickson (grondlegger van de Ericksoniaanse hypnotherapie) blijkt eens gezegd te hebben: “Wist je dat elk grassprietje een andere kleur groen heeft?” Ik heb dit niet persoonlijk gecheckt, maar als je hiervoor de tijd neemt en met aandacht kijkt, dan zou het zo maar eens waar kunnen zijn.
En dat is precies waar dit over gaat.
We nemen lang niet alles waar
Elke seconde komen er ongeveer 4,6 miljoen informatieprikkels op ons af. Geluiden, beelden, geuren, gedachten, woorden, lichaamssignalen.
Als we dat allemaal bewust zouden moeten verwerken, zouden we compleet overprikkeld raken.
Dus doet ons brein iets briljants: het filtert.
Binnen de NLP wordt vaak gesproken over drie manieren waarop we dat doen:
Weglaten – we laten het grootste deel van de informatie simpelweg buiten beschouwing. We selecteren bewust of onbewust informatie en negeren de rest. Dit is nuttig om niet overweldigd te raken, maar kan leiden tot informatieverlies.
Vervormen – we geven betekenis aan wat we waarnemen. We interpreteren informatie op basis van eigen ervaringen en geven er een eigen draai aan.
Generaliseren – we maken regels en patronen van eerdere ervaringen. We trekken conclusies uit een eerdere ervaring en passen dit toe op alle soortgelijke situaties, zoals bij overtuigingen.
Dankzij die filters kunnen we functioneren. Maar ze zorgen er ook voor dat we de werkelijkheid niet zien zoals die is. We zien haar zoals wij haar gefilterd hebben.
Je brein leest dit waarschijnlijk gewoon
Lees de volgende tekst eens:
Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn. Het einzige wat blegnaijrk is is dat de eretse en de ltaatse ltteer op de jiutse platas saatn.
Waarschijnlijk kon je dit gewoon lezen.
Misschien ging het in het begin iets langzamer, maar daarna begon je brein het patroon te herkennen.
Dat komt doordat je hersenen woorden niet letter voor letter lezen, maar patronen herkennen. Zolang de eerste en laatste letter kloppen, kan je brein de rest vaak moeiteloos invullen.
Met andere woorden: je ziet niet letterlijk wat er staat. Je brein maakt er iets logisch van.
En datzelfde mechanisme gebruiken we de hele dag door.
De kaart is niet het gebied
De Poolse filosoof en wetenschapper Alfred Korzybski verwoordde dit prachtig met zijn beroemde uitspraak:
“De kaart is niet het gebied.”
Binnen NLP is dat een van de belangrijkste vooronderstellingen. De werkelijkheid — het gebied — is enorm rijk aan informatie. Wat wij ervaren is slechts onze kaart: een interne voorstelling die ontstaat door onze filters, overtuigingen, ervaringen en verwachtingen.
En omdat iedereen andere filters heeft, loopt niemand rond met exact dezelfde kaart van de werkelijkheid.
Daarom kunnen twee mensen in exact dezelfde situatie toch een compleet andere ervaring hebben.
Wat betekent dit voor jouw leven?
Het interessante is: als jouw ervaring van de wereld wordt bepaald door je filters…dan kun je die filters ook veranderen.
Dat betekent niet dat je de werkelijkheid verandert. Maar wel hoe jij haar waarneemt, interpreteert en erop reageert.
En juist daar zit vaak de grootste ruimte voor groei.
Soms helpt het al om simpelweg even stil te staan.
Om opnieuw te kijken.
Misschien zelfs naar iets heel eenvoudigs.
Zoals grassprietjes.
En je af te vragen: Zou het echt zo kunnen zijn dat elk grassprietje een andere kleur groen heeft?
Misschien is dit voorjaar wel een mooi moment om daar eens rustig naar te kijken. 🌱